بیماری انسدادشریانی محیطی
درضایعات انسدادی شریانی قسمتهایی از سیستم شریانی مسدود می شود که اندام های تحتانی بیشترین محل درگیری است.اما اندامهای فوقانی نیز ممکن است مبتلا شوند.این اختلال معمولا در افراد بالای 50 سال و اغلب در مردان دیده می شود.
علل بیماری:
- آترواسکلروز یا تجمع پیشرونده چربی دردیواره عروقی که باعث کاهش جریان خون و حمل اکسیژن درعروق می شود.
- دیابت :افراد دیابتی 3 الی 4 برابر احتمال ابتلا دارند.
- کشیدن سیگار
- فشارخون بالا :5/1الی5/2 برابر شانس ابتلا دارند.
- چربی خون بالا
- چاقی
- سابقه مثبت خانوادگی
- شیوه زندگی کم تحرک
علائم انسداد شریانهای محیطی:
علائم بیماری عروق محیطی عبارتاند از درد عضلانی یا گرفتگی عضلانی در پاها یا کف پاها که در اثر فعالیت فیزیکی ایجاد میشود. محل درد بستگی به محل سرخرگ مسدود شده یا تنگ شده دارد. شدت درد در افراد به طور گستردهای متفاوت است و از ناراحتی خفیف تا ناتوان کننده و لرزش شدید میتواند بروز پیدا کند.
درد مزمن، درد شدید یا گرفتگی عضلانی در حین پیادهروی، از علائم بیماری عروق محیطی است. با این حال تا 40 درصد از افراد مبتلا به بیماری عروق محیطی هیچ درد پا را تجربه نمیکنند. در حالی که بسیاری از افراد مبتلا به بیماری عروق محیطی علائم خفیف دارند یا بدون علائم هستند، برخی از افراد در هنگام راه رفتن درد و گرفتگی در کمر دارند.
شاخصترین نشانهها و علائم بیماری عروق محیطی عبارتاند از:
- گرفتگی دردناک در یک یا هر دو ناحیه مفصل ران
- تغییر رنگ پاها
- ریزش موی سر یا ریزش مو روی پاها و رانها
- آتروفی عضلانی (تحلیل عضلات)
- بی حسی در پاها
- رشد ناگهانی ناخنهای پا
- پوست براق روی پاها
- نبض ضعیف در پاها یا ران
- اختلال نعوظ در مردان
- زخم پوستی و گانگرن و قطع عضو
عوارض بیماری
دربیماری انسداد شریانی آئورت و یا شاخه های اصلی آن تنگ شده و دراین حالت جریان خون به پاها قطع و ازرسیدن اکسیژن و موادغذایی به بافتها جلوگیری می کند.چنین انسدادی می تواند سبب ایجادایسکمی شدید ، زخم پوستی و گانگرن وحتی قطع عضو شود.
روش های تشخیصی بیماری:
- معاینه و بررسی عضو ازنظر نبض و فشار
- اولتراسونوگرافی داپلر:نوعی سونوگرافی است که برای تشخیص سرعت جریان خون و لخته های عروقی ، تنگی وانسداد شریانی خصوصا دراندامهای تحتانی و کاروتید استفاده می شود.این روش کاملا ساده و غیرتهاجمی است .
- سیتی انژیوگرافی.
- آنژیوگرافی
روش های درمانی
- درمان طبی: تغییردرسبک زندگی:تغییردررژیم غذایی، ورزش، اجتناب از مصرف سیگار، دوری ازاسترس
- درمان دارویی:
داروهای کاهش دهنده ویسکوزیته خون مثل پنتوکسی فیلین(ترنتال)
داروهای مهارکننده رسوب پلاکتی مثل سیلواستازول(پلنتال)
عوامل ضدتجمع پلاکتی مثل آسپیرین ، تیکلوپدین، کلوپیدگرل(پلاویکس)
- درمان جراحی
- ترومبوآمبولکتومی (درآوردن لخته و پلاکی که باعث انسدادشده است)، اندآرترکتومی(برداشتن پلاکی که موجب
- انسدادشده در شریان این روش خصوصا در انسدادشریان کاروتید یاگردنی مورداستفاده دارد)
- گرافت یا پیوندعروق
-
درمان انژیوپلاستی(اندوواسکولار)
- آنژیوپلاستی (باز کردن عروق به وسیله بالون و قراردادن استنت داخل عروق
فعالیت . تغذیه . نکات مورد توجه در مورد داروها
نوع فعالیت :تحقیقات اخیرنشان داده است که بیماران با انجام انواع برنامه ها ورزشی احساس بهتری خواهندداشت .بخصوص اگر این برنامه ها با کاهش وزن و قطع مصرف دخانیات همراه باشد، به بیمار و خانواده وی توصیه می شود :
- هرروز به مدت 30 تا 45 دقیقه پیاده روی.شنا و دوچرخه سواری نیز مفید است.
- توصیه می شود که بیمار به هیچ عنوان پابرهنه راه نرود و از جوراب های نخی نرم و کفش های راحت استفاده کند.
- اگر شغل بیمار نیاز به ایستادن طولانی مدت دارد ، توصیه می شود که در فواصل کار به طور مکرر بنشیندو پاهایش را جابجا کرده و تکان دهد. اگر درهوای سردکارمکند ، توصیه می شودکه لباس گرم مناسب (بخصوص جوراب گرم) بپوشد
نکات مورد توجه درمورد دارو درمانی:
- درصورت تجویز داروهای کا هش دهنده ویسکوزیته خون مثل پنتوکسی فیلین : برای کاهش عوارض گوارشی ، توصیه می
شود دارو همراه غذا مصرف شود و همچنین دارو به طور کامل مصرف شود . از خردکردن یا جویدن دارو اجتناب شود، از
استعمال دخانیات اجتناب شود.زیرا نیکوتین باعث تشدید بیماری می شود.
- درصورت تجویز تیکلو پیدین توصیه می شود که دارو با غذا مصرف شود، درصورت بروز علائم خونریزی از قسمت های مختلف بدن بیمار به پزشک اطلاع داده شود..
- درصورت تجویز کلو پید گرل : دارو بدون توجه به مصرف غذا استفاده شود، قبل از انجام جراحی یا دریافت داروهای جدید، پرسنل پزشکی از مصرف کلوپیدوگرل آگاه شوندواز کارها یی که احتمال خونریزی در آنها وجوددارد، پرهیز شود.